Sakarya Merkez Şehitliğinde bulunan Anıt, Ulusun ve Türk istiklal mücadelesinin yönünü değiştiren Sakarya Meydan muharebesi Zaferinin kazanılmasını sağlayan aziz şehitlerimizin hatırasına uygun olarak 1932 yılında tamamlanmıştır. 1932-1961 yılları arasında özellikle 1941 yılında Polatlı Topçu Okulunun Polatlı’ya taşınmasından sonra Polatlı civarındaki köylerden 140 şehidimizin naaşı buraya nakledilmiştir.
Mangal Dağı Şehitliği
23 Ağustos 1921 günü öğleden sonra başlayan Yunan taarruzu karşısında iki gün önce bu bölgeye gelen 5. Tümen birliklerini fedakarca savunması karşısında başarılı olmuş ve hava şartlarının yardımıyla da mevzilerimize girebilmişlerdir. İhtiyatın olmadığı bu bölgede önce Karazıpkalı Giresun yiğitleri süngüsüz Berdan tüfekleriyle ve Giresun bıçaklarıyla girdikleri mevzileri saatlerce müdafaa ederler. Daha sonra 57. Tümen yetişse dahi Mangal Dağı’nda tutunma ihtimali kalmamıştır. Göğüs göğüse çarpışmaların yaşandığı Mangal Dağında yüzlerce Türk askeri şehit düşmüştür. Bu bölgede bulunan birçok isimsiz şehit mezarı bulunmaktadır. Bu aziz şehitlerimizi bir kısmı bu şehitlikte yatmaktadır.
Kışla Hastanesi Şehitliği
Yunan Ordusu’nun Sakarya Meydan Muharebesi’nde Türk birliklerini kuşatma girişiminde Mangal dağı kaybedildiğinde kuzeye doğru ilerleyişini durdurmak maksadıyla Türbe Tepe ve Gedikli muharebeleri yaşanmıştır. Bu muharebelerde özellikle Gedikli muharebelerinde 3. Kafkas Tümeni Türk Ordusu’na yeniden tertiplenerek cephe düzeltmesi yapmak için çok değerli bir gün kazandırır. Kışla Hastanesi Şehitliği’nde, Gedikli Muharebeleri’nde yaralanarak buradaki sahra hastanesine getirilen ve burada şehit olan 3. Kafkas Tümeni ile 57. Tümen’den 50 ila 100 kadar şehit bulunmaktadır.
İKİZTEPELER ŞEHİTLİĞİ
Sakarya Meydan Muharebesinde bu bölgeyi 3. Gruba bağlı birlikler tarafından savunulmuştur. 15nci Tümene bağlı 38’nci Alayımızın taarruzları sonucu İkiz Tepeleri birkaç kez alınıp verilmesine karşın 27 Ağustos 1921 günü kaybedilmiştir. 8.Tümen, 9. Tümen ve 3. Kafkas Tümeni ne bağlı birliklerin gerçekleştirdikleri taarruzlarla 13 Eylül 1921’de İkiz Tepelerdeki mevzilerin tamamı düşmandan geri alınmıştır. Tarihi Milli Park ilanından sonra devam eden arazi çalışmaları ve jeofizik araştırmaları sonucunda bu alanlarda birçok yerde şehit mezarları bulunmuştur. Bu alanlar aziz şehitlerimizin hatırasına uygun olarak ihya edilmiştir.
Evliyafakı Şehitliği
Evliyafakı Şehitliği İkiztepeler Şehitliğinin kuzeyinde Evliyafakı köy mezarlığında bulunmaktadır. Sakarya Meydan Muharebesinin yaşandığı alanlarda bulunan gazi köylerimizin birçoğunun mezarlıklarında şehit mezarlarına rastlanmaktadır. Köylülerimiz bu bölgedeki muharebelerde şehit düşen Mehmetçikleri köy mezarlığına defnetmişlerdir. Tarihi Milli Park ilanından sonra şehitlerimizin aziz hatırasına uygun olarak ihya edilmiştir.
Gordion Vakfı 