23 Ağustos 1921 günü öğleden sonra başlayan Yunan taarruzu karşısında iki gün önce bu bölgeye gelen 5. Tümen birliklerini fedakarca savunması karşısında başarılı olmuş ve hava şartlarının yardımıyla da mevzilerimize girebilmişlerdir. İhtiyatın olmadığı bu bölgede önce Karazıpkalı Giresun yiğitleri süngüsüz Berdan tüfekleriyle ve Giresun bıçaklarıyla girdikleri mevzileri saatlerce müdafaa ederler. Daha sonra  57. Tümen yetişse dahi Mangal Dağı’nda tutunma ihtimali kalmamıştır.
Göğüs göğüse çarpışmaların yaşandığı Mangal Dağında yüzlerce Türk askeri şehit düşmüştür. Bu bölgede bulunan birçok isimsiz şehit mezarı bulunmaktadır. Bu aziz şehitlerimizi bir kısmı bu şehitlikte yatmaktadır.   

Sakarya Şehidi Kalecikli Salih’in mezarı 100 yıl sonra Polatlı’nın Eski Polatlı mahallesinde yeri tespit edilmiştir. Anıt mezar inşa edilmiş olup 2021 yılında ziyarete açılmıştır.

Sakarya Meydan Muharebesi muharebe alanında binlerce isimsiz şehit mezarı bulunmaktadır. Haymana Kesikkavak köyümüzde yol yapımı esnasında künye levhaları ile birlikte bulunan şehitlerimizin mezar taşlarına isimleri köylülerimiz tarafından yazılarak koruma altına alınmıştır.

Yunan Ordusu’nun Sakarya Meydan Muharebesi’nde Türk birliklerini kuşatma girişiminde Mangal dağı kaybedildiğinde kuzeye doğru ilerleyişini durdurmak maksadıyla Türbe Tepe ve Gedikli muharebeleri yaşanmıştır. Bu muharebelerde özellikle Gedikli muharebelerinde 3. Kafkas Tümeni Türk Ordusu’na yeniden tertiplenerek cephe düzeltmesi yapmak için çok değerli bir gün kazandırır. Kışla Hastanesi Şehitliği’nde, Gedikli Muharebeleri’nde yaralanarak buradaki sahra hastanesine getirilen ve burada şehit olan 3. Kafkas Tümeni ile 57. Tümen’den 50 ila 100 kadar şehit bulunmaktadır.

Sakarya Savaşı sırasında cephelerden ağır yaralı gelen ve ilk müdahalede kurtulamayan vefat eden şehitlerimiz Malıköy Tren İstasyonu yakınındaki bir alana defnedilmiştir. 2007 yılında şehitlik olarak düzenleme çalışmaları başlamıştır ve halen devam etmektedir.

Merkez Ordusuna bağlı olan 48. Alay 21 Ağustos 1921 günü Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın emriyle Sakarya Meydan Muharebesine katılmak üzere Polatlı’ya hareket etmiştir. 23 Ağustos 1921’de Polatlı’nın batı kesimini savunmakla görevli 12 Grup Komutanlığı emrine verilmiştir. Beştepeler ve civarında kahramanca savaşan Alay’dan Alay Komutanı Binbaşı Hasan Tahsin bey, Tabur Komutanı Yzb. Cemil Bey ve J. Kd. Yüzbaşı İsmail Naci Bey olmak üzere çok sayıda şehit verdiği için muharebe sonunda Alay Sancağına İstiklal Madalyası tevdi edilerek lağvedilmiştir. Kahraman 48. Alayımızın Şehitlerinden bazıları buradaki isimsiz şehit mezarlarında yatmaktadır. Şehitlik, 2023 yılında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce koruma altına alınmıştır. 

Evliyafakı Şehitliği İkiztepeler Şehitliğinin kuzeyinde Evliyafakı köy mezarlığında bulunmaktadır. Sakarya Meydan Muharebesinin yaşandığı alanlarda bulunan gazi köylerimizin birçoğunun mezarlıklarında şehit mezarlarına rastlanmaktadır. Köylülerimiz bu bölgedeki muharebelerde şehit düşen Mehmetçikleri köy mezarlığına defnetmişlerdir. Tarihi Milli Park ilanından sonra şehitlerimizin aziz hatırasına uygun olarak ihya edilmiştir.

Eski Polatlı köyü, Polatlı’dan 6 km güneyde yer almaktadır. Burada şehit olan 49 askerimiz köylüler tarafından toplu mezara gömülerek günümüze kadar sahip çıkılmış ve korunmuştur.

42. Alay Komutanı Hüseyin Avni Alparslan 28 Ağustos 1921 günü cephenin sol kesiminde yaralanmıştır. Haymana’da bulunan hastaneye tedavi için getirilen Alay Komutanı 30 Ağustos 1921 günü şehit olur. Mezarı tam olarak tespit edilememiş olsa da hastanenin yakınında bulunan bir alana defnedildiği bilinmektedir. Haymana merkezde bulunan Şehitlik Şavaşın 100. Yılında temeli atılarak şehitliğe dönüştürülmüştür.